โครงการ การพัฒนาผลิตภัณฑ์เม็ดฟู่ทำความสะอาดโถสุขภัณฑ์จากมะนาวเพื่อยกระดับเศรษฐกิจชุมชนโพธิ์เก้าต้น ตำบลโพธิ์เก้าต้น อำเภอเมือง  จังหวัดลพบุรี

โครงการ การพัฒนาผลิตภัณฑ์เม็ดฟู่ทำความสะอาดโถสุขภัณฑ์จากมะนาวเพื่อยกระดับเศรษฐกิจชุมชนโพธิ์เก้าต้น ตำบลโพธิ์เก้าต้น อำเภอเมือง  จังหวัดลพบุรี

หลักการและเหตุผล

          ชุมชนโพธิ์เก้าต้น ตำบลโพธิ์เก้าต้น อำเภอเมือง จังหวัดลพบุรี เป็นชุมชนเกษตรกรรมที่มีการปลูกมะนาวเป็นพืชเศรษฐกิจ โดยในปี 2566 จังหวัดลพบุรีมีพื้นที่ปลูกมะนาวประมาณ 12,450 ไร่ ผลผลิตรวม 18,675 ตัน (สำนักงานเกษตรจังหวัดลพบุรี, 2566) อย่างไรก็ตาม เกษตรกรในพื้นที่ยังคงประสบปัญหาด้านราคามะนาวที่ตกต่ำในช่วงที่มีผลผลิตมาก ส่งผลให้รายได้ไม่แน่นอนและไม่เพียงพอต่อค่าใช้จ่ายในครัวเรือน สอดคล้องกับข้อมูลของสำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดลพบุรีที่พบว่าชุมชนโพธิ์เก้าต้นมีรายได้เฉลี่ยต่อครัวเรือนต่ำกว่าเกณฑ์เส้นความยากจนของจังหวัด การสร้างมูลค่าเพิ่มจากผลผลิตทางการเกษตรเป็นแนวทางสำคัญในการยกระดับคุณภาพชีวิตของเกษตรกร โดยเฉพาะการแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ที่ตอบสนองความต้องการของตลาด (กรมส่งเสริมการเกษตร, 2564) มะนาวมีสารสำคัญคือกรดซิตริก (citric acid) ประมาณ 5-7% ของน้ำหนักผล (Penniston et al., 2008) ซึ่งเป็นสารที่มีคุณสมบัติในการทำความสะอาดและฆ่าเชื้อโรคได้ดี (Rutala & Weber, 2008) นอกจากนี้ มะนาวยังมีน้ำมันหอมระเหยที่ให้กลิ่นหอมสดชื่นและสารต้านอนุมูลอิสระ (Klimek-Szczykutowicz et al., 2020)      ตลาดผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดในประเทศไทยมีมูลค่าประมาณ 1,600 ล้านบาทต่อปี และมีอัตราการเติบโตเฉลี่ย 5-7% ต่อปี (ศูนย์วิจัยกสิกรไทย, 2565) โดยผู้บริโภคมีแนวโน้มหันมาใช้สินค้าที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมและทำจากธรรมชาติมากขึ้น จากการสำรวจของสำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม พบว่าผู้บริโภคไทยร้อยละ 68.5 มีความสนใจซื้อผลิตภัณฑ์ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม    ผลิตภัณฑ์เม็ดฟู่ทำความสะอาดโถสุขภัณฑ์เป็นนวัตกรรมที่ได้รับความนิยมในตลาดโลก เนื่องจากใช้งานสะดวก มีประสิทธิภาพในการทำความสะอาด และสามารถเก็บรักษาได้นาน (Showell, 2006) การพัฒนาเม็ดฟู่จากมะนาวจึงเป็นโอกาสในการสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับผลผลิตมะนาวของชุมชน โดยใช้หลักการของเศรษฐกิจสร้างสรรค์ (creative economy) ที่บูรณาการภูมิปัญญาท้องถิ่นกับนวัตกรรมผลิตภัณฑ์ (กรมส่งเสริมวัฒนธรรม, 2563) การดำเนินโครงการวิจัยนี้สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ที่ 1 ของมหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี ด้านการพัฒนาท้องถิ่น และแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566-2570) ที่เน้นการสร้างความมั่นคงทางเศรษฐกิจและลดความเหลื่อมล้ำ รวมทั้งสอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) เป้าหมายที่ 1 การขจัดความยากจน เป้าหมายที่ 8 การส่งเสริมการเติบโตทางเศรษฐกิจที่ครอบคลุมและยั่งยืน และเป้าหมายที่ 12 การบริโภคและการผลิตที่ยั่งยืน จากเหตุผลดังกล่าว ผู้วิจัยจึงสนใจพัฒนาผลิตภัณฑ์เม็ดฟู่ทำความสะอาดโถสุขภัณฑ์จากมะนาว เพื่อเป็นทางเลือกในการสร้างรายได้เสริมให้แก่เกษตรกรในชุมชนโพธิ์เก้าต้น ขจัดปัญหาการขายมะนาวไม่ได้ของชุมชน และยกระดับเศรษฐกิจชุมชนให้มีความเข้มแข็งและยั่งยืน

วัตถุประสงค์

1. เพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์เม็ดฟู่ทำความสะอาดโถสุขภัณฑ์จากมะนาวของชุมชนโพธิ์เก้าต้น

2. เพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้และเทคโนโลยีการผลิตผลิตภัณฑ์เม็ดฟู่ทำความสะอาดห้องน้ำจากมะนาวให้กับเกษตรกรและชุมชนโพธิ์เก้าต้น

3. เพื่อศึกษากลยุทธ์ทางการตลาดผลิตภัณฑ์เม็ดฟู่ทำความสะอาดโถสุขภัณฑ์จากมะนาวของชุมชนโพธิ์เก้าต้น

การบูรณาการ

บูรณาการกับรายวิชา การตลาดสมัยใหม่  ระเบียบวิจัยทางธุรกิจ